Ontspanning

De gelukkige mens leeft langer
Woensdag 25 januari 2006 - Gezondheid hangt niet alleen af van leefstijl maar vooral ook van geluk. Gelukkige mensen gaan langer mee en er zijn aanwijzingen dat je door deze psychische gesteldheid ook gezonder blijft, meent ‘geluksprofessor’ Ruut Veenhoven.

‘We weten nog niet precies hoe het werkt, maar wel dát het werkt’.
Geluk is een zeer persoonlijk iets. Waar de een gelukkig kan worden van het zorgen voor anderen, zweert de ander bij het schrijven van boeken. Wat wel voor iedereen geldt, is dat geluk neerkomt op levensvoldoening. En dat leuk leven voorspellend blijkt te zijn voor de levensduur: hoe gelukkiger iemand zich voelt, hoe beter voor de gezondheid en hoe ouder iemand kan worden.

Dat is niet slechts een idee, het is nu ook wetenschappelijk onderzocht. Ruut Veenhoven, hoogleraar ‘Sociale condities voor menselijk geluk’ aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, heeft in opdracht van onderzoeksinstituut ZonMW onlangs vrijwel alle ‘geluksstudies’ in de World Database of Happiness (de wereldwijde en almaar uitdijende ‘geluksdatabase’ waarvan Veenhoven directeur is) op een rij gezet en de uitkomsten vergeleken.

Uit die studie, ‘Gezond geluk’, blijkt dat onder mensen die twintig jaar lang gevolgd zijn, veel meer gelukkige mensen in leven zijn gebleven, dan ongelukkige. „Door geluk genees je niet zozeer eerder, maar het lijkt wel de kans op ziek worden te verkleinen. We weten dát er een beschermend effect is, maar nog niet precies hoe het werkt. Misschien speelt mee dat gelukkige mensen voorzichtiger zijn met zichzelf, zuiniger op hun gezondheid of beschikken over een groter netwerk van vrienden en familie.“ Omgekeerd, zegt Veenhoven, kan ongeluk chronische stress veroorzaken. „Dat jaagt de bloeddruk omhoog en gaat ten koste van het immuunsysteem, waardoor je vatbaarder bent voor ziekten.“

Effect

Het effect van geluk op gezondheid is groter dan dat van gezondheid op geluk, meent hij. „Want behoorlijk zieke mensen kunnen zich tóch gelukkig voelen. We kunnen leren leven met heel wat lichamelijke beperkingen. Het belangrijkste is de geestelijke gezondheid: vrij van angsten, depressie en somberheid. Er zijn niet voor niets zoveel boeken over: hoe word ik gelukkig? Ze helpen mensen een stap in de goede richting te zetten. Het zou goed zijn als dat soort advies eens op waarde wordt onderzocht.“

Inmiddels is bekend dat er bepaalde voorwaarden zijn die invloed hebben op het geluksgevoel. Woon je in een veilig, democratisch land en is je directe leefomgeving naar wens, dan kom je al een heel eind. Ben je fit, stabiel en zelfstandig, dan scheelt dat ook. Alleen leven, last hebben van psychische problemen of het meemaken van ernstige gebeurtenissen kunnen het geluksgevoel behoorlijk dempen. „Iemand die op latere leeftijd zijn partner verliest, kan zich lange tijd of zelfs blijvend ongelukkig voelen. Maar gebeurt zoiets op jongere leeftijd, dan is er een grotere kans op het vinden van een nieuwe partner. Al geeft het altijd een behoorlijke deuk.“

De invloed van geluk op de gezondheid verschilt natuurlijk per persoon.

„De een is veel dikker dan de ander, sommigen blijven hun leven lang roken. Je weet dus niet precies wélk effect geluk op jouw gezondheid heeft, maar je kunt de gunstige invloed wel iets vergroten. Ik vind het vreemd dat we voor een nieuwe stofzuiger de Consumentengids doorpluizen, maar vaak niet willen nadenken over hoe goed een andere baan of een dieet voor ons zouden kunnen zijn.“

Wat te doen, trouwens, als je niet zo’n zonnige natuur hebt? Eén troost: gelukkig zijn is tot op zekere hoogte te leren, zegt Veenhoven. „Hoe je je voelt komt deels door de omstandigheden, en die zijn te beïnvloeden. Als je baan niet bevalt, kun je iets anders proberen. Sommige levensvaardigheden kun je trainen, bijvoorbeeld met een cursus sociale vaardigheid. Verder leer je door ervaring waar je gelukkig van wordt en wat bij je past. Ik ben ook voorstander van meer voorlichting over gelukkig leven, zoals we dat hebben over gezond leven. Daarnaast is er behoefte aan life coaches, een soort huisarts voor levenszaken met wie je bespreekt hoe je van een zes min een acht van je leven kunt maken. Dat is zeker vraag naar.“

Bron: De stem - 25-01-2006